Τι εντύπωση θα προκαλούσε ένας νόμος που θα έδινε προσωρινό δικαίωμα στους ενοικιαστές να μένουν στα μισθωμένα σπίτια χωρίς να καταβάλλουν νοίκι; Στους ιδιοκτήτες των σπιτιών θα φαινόταν, προφανώς, εξοργιστικός. Αλλά και στους ενοικιαστές τους ίδιους, ασφαλώς, παράλογος. Θα ήταν σαν να μας δινόταν δικαίωμα να ψωνίζουμε από τα σούπερ μάρκετ χωρίς να πληρώνουμε. Σαν να μας επιδοτούσε υποχρεωτικά ο σπιτονοικοκύρης ή ο παντοπώλης.

Οι πλειστηριασμοί, που ξαναρχίζουν με επεισόδια και δακρυγόνα, είναι πικρή υπόθεση. Τόσο, ώστε παλιότερα πολλοί άνθρωποι αρνούνταν να αγοράσουν από τέτοιες «δημοπρασίες». Πρέπει, έλεγαν, να αγοράζεις από άνθρωπο που θέλει να πουλήσει. Ισως επειδή πιέζεται, αλλά θέλει.
Ωστόσο, παρά το απεχθές της διαδικασίας, το αποτέλεσμα της πολυετούς και χωρίς πρόσθετα κριτήρια νομοθετικής αναστολής των πλειστηριασμών προσομοίαζε στην παραδοξολογία της πρώτης παραγράφου: έδωσε επί μακρό διάστημα τη δυνατότητα σε ανθρώπους να μένουν δωρεάν σε αξιοπρεπέστατες κατοικίες.

Ομως, θα πει κανείς, είναι τα «σπίτια τους». Σπανίως. Δεν έχουν όλοι οι οφειλέτες στεγαστικών καταβάλει μεγάλο μέρος του δανείου τους, ώστε δικαίως να προβάλλουν ότι θα ήταν άηθες να χάσουν το σπίτι και να εξακολουθήσουν να χρωστάνε κι από πάνω. Υπάρχουν πολλοί που ελάχιστο ποσοστό των δανείων είχαν αποπληρώσει, και με τις διαδοχικές αναστολές των πλειστηριασμών διαμένουν χωρίς κανένα αντάλλαγμα σε σπίτια των οποίων το νοίκι είναι απρόσιτο σε άλλους που στριμώχθηκαν και εξόφλησαν ή -από αδυναμία ή σωφροσύνη- δεν είχαν δανειστεί. Αυτούς τους τελευταίους όχι μόνο δεν τους επιδοτεί κανείς, αλλά τους καταδιώκουν φόροι και εισφορές, αν κατορθώνουν να έχουν υπόλοιπο στον τραπεζικό λογαριασμό τους. Οι χρεώστες βρέθηκαν, από μια πλευρά, σε καλύτερη μοίρα απ’ όσους μάτωσαν για να μείνουν φερέγγυοι.

Είναι δίκαιο; Οχι μόνο αν πρόκειται για «στρατηγικούς» (σε κανονικά ελληνικά: δόλιους) κακοπληρωτές, αλλά και για ανθρώπους σε στενότητα. Γιατί να μένει κανείς σε τεσσάρι χωρίς να πληρώνει τίποτε -και χωρίς να έχει καταβάλει παρά μικρό μέρος του δανείου του-, ενώ ο μηδέποτε δανεισθείς αγωνιά για το νοίκι; Επειδή ο πρώτος… προνόησε να δανειστεί;

Οι πλειστηριασμοί είναι πικρή ιστορία. Η γενική και άνευ προϋποθέσεων αναστολή τους, με κατ’ αποτέλεσμα διαγραφή του χρέους, αντιστρατεύεται όμως και την κοινωνική δικαιοσύνη και τη λογική. Αν τις θυμάται κανείς, έτσι όπως πνίγονται μέσα στις κραυγές και στα συνθήματα.