Υστερα από καθυστέρηση 30 ωρών και με το σκηνικό της τραγωδίας να έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, μέχρι ο πρωθυπουργός να πάρει απόφαση να βγει από το Μαξίμου και να επισκεφθεί τις πληγείσες περιοχές, ώστε ιδίοις όμμασι να διαπιστώσει το εύρος της καταστροφής.

Λίγα λεπτά πριν από τις πέντε το απόγευμα ο κ. Τσίπρας συνοδευόμενος από την περιφερειάρχη Ρένα Δούρου και τους υπουργούς Εσωτερικών και Προστασίας του Πολίτη μετέβη για μια «επιθεώρηση-σύντομη βόλτα» στην παλιά Εθνική Οδό Αθηνών - Θηβών, όπου ενημερώθηκε από τον αρμόδιο αντιπεριφερειάρχη αλλά και τους πυροσβέστες για τις ζημιές που προκάλεσε η θεομηνία και τα φλέγοντα προβλήματα που πρέπει με προτεραιότητα να βρουν λύση.

Αμέσως μετά την παρουσία-εξπρές, αφού πήγε και έφυγε τρέχοντας, ο κ. Τσίπρας συγκάλεσε σύσκεψη στην Ελευσίνα στο κτίριο της περιφέρειας, όπου και τέθηκαν επί τάπητος κυρίως τα επιχειρησιακά ζητήματα, καθώς ακόμα υπήρχαν άνθρωποι που αγνοούνται και ήταν σε εξέλιξη έρευνες των Αρχών.

Ο πρωθυπουργός δήλωσε συγκλονισμένος από το εύρος της καταστροφής και έκανε ειδική αναφορά στη συγκινητική -όπως τη χαρακτήρισε- προσπάθεια των πυροσβεστών και των εθελοντών.

Ο κ. Τσίπρας εμφανίστηκε αποφασισμένος να λύσει τον γόρδιο δεσμό της γραφειοκρατίας και δεσμεύτηκε για άμεση αποκατάσταση των ζημιών και στήριξη των πληγέντων για τις οικίες αλλά και για τις επιχειρήσεις τους. Ο ίδιος έκανε λόγο για «σπάνιο και ακραίο» καιρικό φαινόμενο, αλλά και για «συσσωρευμένα προβλήματα χρόνων στα έργα υποδομής και στον χωροταξικό σχεδιασμό στην περιοχή», που χρειάζεται εγρήγορση για να μην επαναληφθούν. Οπως χαρακτηριστικά είπε: «Για τους ανθρώπους που χάσανε τους δικούς τους, για όλους εμάς που ζούμε ένα βαρύ πένθος, νομίζω ότι όλα τα άλλα έρχονται σε δεύτερη μοίρα. Ας αποτελέσει, επαναλαμβάνω, το έναυσμα για εγρήγορση για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα συσσωρευμένων δεκαετιών».

Σύμφωνα με πληροφορίες της «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ του Τύπου», η κυβέρνηση μελετά το μοντέλο της αποζημίωσης-εξπρές για τους πλημμυροπαθείς. Με λεπτομερή προγραμματισμό ετοιμάζονται οι ανακοινώσεις που θα γίνουν τα επόμενα 24ωρα, όταν υποχωρήσουν τα ύδατα στις πληγείσες περιοχές και υπάρξει ακριβής εικόνα για το εύρος των καταστροφών.


Το έγκλημα της Μάνδρας

Το κράτος γνώριζε την κατάσταση στη Δυτική Αττική ήδη από το 2012, αλλά ποτέ δεν έγιναν αντιπλημμυρικά έργα, παρόλο που η περιοχή είχε χαρακτηριστεί υψηλού κινδύνου

Με το νερό να καλύπτει απόσταση 22 μέτρων σε μόλις… ένα δευτερόλεπτο και με 10 ρέματα που μετατράπηκαν σε χείμαρρους, η Μάνδρα, η Νέα Πέραμος και η Μαγούλα δεν μπόρεσαν να αντισταθούν στη δύναμη της φύσης, που σε συνδυασμό με την κρατική ολιγωρία και την ανθρώπινη παρέμβαση είχε συνέπεια να «χαθούν» 17 άνθρωποι.

Το κράτος γνώριζε την κατάσταση στη Δυτική Αττική ήδη από το 2012, όταν με χρήματα της Ευρωπαϊκής Ενωσης ολοκληρώθηκε σχετική μελέτη για τις πλημμύρες και η Μάνδρα μαζί με άλλες 10 περιοχές της Αττικής χαρακτηρίστηκαν «υψηλού κινδύνου». Το ότι η πολιτεία ήξερε επίσης την ανυπαρξία αντιπλημμυρικών έργων στην ευρύτερη περιοχή είναι γνωστό εδώ και 40 χρόνια, μετά την πλημμύρα του Νοεμβρίου του 1977 που προκάλεσε χάος σε Αθήνα και Πειραιά (αφήνοντας 36 νεκρούς). O προγραμματισμός μελέτης και κατασκευής αντιπλημμυρικών έργων στην Αττική είχε θεωρηθεί προτεραιότητα από το αρμόδιο υπουργείο!

Οσον αφορά την έκθεση προκαταρκτικής αξιολόγησης των κινδύνων πλημμύρας από το υπουργείο Περιβάλλοντος του 2012 για την περιοχή των Μεγάρων αναφερόταν χαρακτηριστικά: «Εντονα πληµµυρικά φαινόµενα µε προβλήµατα σε ανθρώπους, οικισµούς και καλλιέργειες: Ρέµα Αγίας Παρασκευής - Εξω Βρύση (έχει πληµµυρίσει πολλές φορές, έχουν µελετηθεί και κατασκευάζονται έργα εκτροπής και διευθέτησης), ρέµα Καµάρες - Λάκκα Καλογήρου µε έντονα πληµµυρικά φαινόµενα (έχει µελετηθεί φράγµα ανάσχεσης στα ανάντη και συλλεκτήριοι αγωγοί απορροής µέχρι τη θάλασσα)».

Για τη Νέα Πέραμο αναφερόταν: «Ρέµα Κουλουριώτικο Μονοπάτι. Εντονα προβλήµατα σε ανθρώπους, οικισµούς και καλλιέργειες».

Στο μεταξύ, οι ζημιές σε σπίτια, καταστήματα και υποδομές στις πληγείσες περιοχές είναι ανυπολόγιστες, καθώς η κακοκαιρία συνεχίζεται. «Πλήρη εικόνα θα έχουμε σε λίγες μέρες για τις αιτίες της καταστροφής» λέει ο γενικός γραμματέας του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ), γεωλόγος Δημήτρης Τσάγκας, επισημαίνοντας ότι περίπου 10 ρέματα έπληξαν ταυτόχρονα Μάνδρα και Νέα Πέραμο. Ο ίδιος τόνισε ότι μόνο τη Νέα Πέραμο «βομβάρδιζαν» ταυτόχρονα τέσσερα ρέματα με τεράστιες ποσότητες νερού.

«Το νερό έτρεχε με ταχύτητα που ίσως και να έφτανε τα 22 μέτρα το δευτερόλεπτο» αναφέρει η καθηγήτρια υδρολογίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Μαρία Μιμίκου, εξηγώντας ότι σε ορμητικά ποτάμια η ταχύτητα κυμαίνεται κοντά στα 17 μέτρα ανά δευτερόλεπτο! Οπως εξηγεί, η δύναμη του νερού πολλαπλασιάζεται από τη στιγμή που οι οδοί διαφυγής του προς τη θάλασσα είναι στενοί και ελάχιστοι, όπως σε Μάνδρα και Νέα Πέραμο που πέρασε μέσα από την πόλη.

Ωστόσο, η καταστροφική ορμή του νερού οφείλεται και σε άλλες παραμέτρους, σύμφωνα με τους ειδικούς: Μπαζωμένα ρέματα, αποδάσωση, άναρχη δόμηση.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Γεωλογίας Ευθύμιο Λέκκα, το κύριο βάρος της καταστροφής στην Αττική υπολογίζεται, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, σε έκταση 6-8 τετραγωνικών χιλιομέτρων.