Μπορεί ο σχεδιασμός των φορολογικών μέτρων το 2017 να πήγε περίπατο και να άνοιξε μια αβυσσαλέα «τρύπα» 1,140 δισ. ευρώ από τους φόρους σε φυσικά και νομικά πρόσωπα, αλλά το υπουργείο Οικονομικών προβλέπει ότι είναι δυνατή η αύξηση των φορολογικών εσόδων κατά περίπου 1 δισ. ευρώ (951.000.000 ευρώ για την ακρίβεια) στη διάρκεια του 2018, ποντάροντας αφενός στην αύξηση του ΑΕΠ, αφετέρου σε μέτρα που αγγίζουν τα 400.000.000 ευρώ και πρόκειται να εφαρμοστούν για πρώτη φορά στη διάρκεια του επόμενου έτους.

Συγκεκριμένα, ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων προβλέπεται να διαμορφωθεί στα 8,725 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση κατά 456.000.000 ευρώ έναντι του 2017, κυρίως λόγω της εκτιμώμενης απόδοσης των παρεμβάσεων που αφορούν την κατάργηση του 25% του αφορολόγητου σε βουλευτές και δικαστικούς λειτουργούς, τη φορολόγηση της βραχυπρόθεσμης μίσθωσης ακινήτων (Airbnb), την κατάργηση της έκπτωσης στις ιατρικές δαπάνες, καθώς και της έκπτωσης 1,5% στην παρακράτηση φόρου. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο από την κατάργηση της φοροαπαλλαγής του 10% στις ιατρικές δαπάνες, που θα αποτυπωθεί πλήρως στις φορολογικές δηλώσεις του 2018, το υπουργείο Οικονομικών θα έχει όφελος 121.000.000 ευρώ, ενώ από το «ψαλίδισμα» μισθών και συντάξεων, μέσω της αύξησης των κρατήσεων φόρου, τα προσδοκώμενα έσοδα υπολογίζονται σε 68.000.000 ευρώ. Συνολικά οι άμεσοι φόροι εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 478.000.000 ευρώ σε σύγκριση με το 2017.

Αύξηση εσόδων της τάξης των 473.000.000 ευρώ εκτιμάται ότι θα αποφέρει το «πακέτο» των έμμεσων φόρων, που σταθερά ξεπερνούν κατά πολύ τους άμεσους φόρους και αυτό σημαίνει, πολύ απλά, ότι όλα τα νοικοκυριά, ακόμα και τα πολύ φτωχά, καλούνται να πληρώσουν στο υπουργείο Οικονομικών φόρο «αίματος», λόγω των οριζόντιων επιβαρύνσεων στην κατανάλωση. Είναι ενδεικτικό ότι, μετά το κρεσέντο αυξήσεων σε ΕΦΚ και ΦΠΑ το καλοκαίρι του 2016, ο λόγος έμμεσων/άμεσων φόρων εκτινάχθηκε στο 1,33, κάτι που σημαίνει ότι σε κάθε 1 ευρώ από φόρο εισοδήματος αντιστοιχούν 1,33 ευρώ από φόρους στην κατανάλωση. Για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος της επιδρομής στο καλάθι της νοικοκυράς, αρκεί να αναφερθεί ότι ο λόγος έμμεσων/άμεσων φόρων έως το 2015 ήταν 1,15.

Τεχνικά, το μεγαλύτερο μέρος της προσδοκώμενης αύξησης από την έμμεση φορολογία (439.000.000 ευρώ) υπολογίζεται ότι θα προέλθει από την αύξηση των εσόδων από καπνικά προϊόντα, ύστερα από την αποθεματοποίηση που συντελέστηκε το έτος 2016 και επηρέασε αρνητικά τα έσοδα του 2017 (-320.000.000 ευρώ από τον στόχο).

Κρίσιμο χαρακτηρίζεται το θέμα του ΦΠΑ στα τελευταία νησιά του Αιγαίου. Αν και δημοσιονομικά το όφελος από την κατάργηση των μειωμένων κατά 30% συντελεστών είναι αμελητέο μπροστά στον όγκο των 5,5 δισ. ευρώ φορολογικών μέτρων που «ωριμάζουν» στη διάρκεια του 2018, οι δανειστές δεν έχουν ανάψει ακόμα πράσινο φως για μια νέα αναστολή της κατάργησης. Αν το μέτρο ισχύσει από την Πρωτοχρονιά, τότε μικρά και ακριτικά νησιά, που δέχονται τα κύματα των προσφύγων, θα υποστούν δραματικές επιβαρύνσεις.

Ειδική μνεία θα πρέπει να γίνει, επίσης, στις επιστροφές φόρων. Μετά το μπαράζ πληρωμών του Σεπτεμβρίου, που θα οδηγήσει σε επιστροφές 5,577 δισ. ευρώ στο σύνολο του έτους, το 2018 αναμένεται επιστροφή στο παρελθόν, ήτοι επιστροφές που υπολογίζονται σε περίπου 3,6 δισ. ευρώ.

Ως σωσίβιο για τον προϋπολογισμό χαρακτηρίζονται τα μη φορολογικά έσοδα, τα οποία εκτιμάται ότι θα είναι αυξημένα κατά 280.000.000 ευρώ έναντι του στόχου του μεσοπροθέσμου 2018-2021. Σημειωτέον ότι στο ποσό αυτό συμπεριλαμβάνονται τα πρόσθετα έσοδα από την εισαγωγή των παιγνιομηχανημάτων (VLTs), ύψους 100.000.000 ευρώ.