Ο αρθρογράφος του Bloomberg Barry Ritholtz, με αφορμή το δημοσίευμα της WSJ σχετικά με την πιθανότητα η επόμενη ύφεση να συμβεί μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια, εξηγεί γιατί είναι λάθος να πιστεύουμε στις μακροχρόνιες προβλέψεις των οικονομολόγων, αλλά και γιατί οι συγκεκριμένες προβλέψεις δεν έχουν απολύτως κανένα νόημα. Ειδικότερα, αναφέρει:

"Πρέπει να το παραδεχθείτε -οι οικονομολόγοι λένε τα πιο περίπλοκα, εξοργιστικά πράγματα1.

Σε έρευνα της Wall Street Journal μία ομάδα οικονομολόγων "τοποθέτησε σχεδόν στο 60% την πιθανότητα η επόμενη ύφεση να συμβεί μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια". Ωχ, όχι.

Σήμερα, θα κάνουμε άλλη μία καταχώριση στη λίστα με τις άχρηστες προβλέψεις και θα εξηγήσουμε συγκεκριμένα γιατί οι μακροχρόνιες προβλέψεις των οικονομολόγων είναι τόσο μοναδικά άχρηστες.

Ας ξεκινήσουμε με τα μαθηματικά: Το να πεις ότι μία ύφεση μπορεί να συμβεί εντός των επόμενων τεσσάρων ετών είναι μία δήλωση που δεν περιέχει σχεδόν καμία πληροφορία. Κατά τον 20ο αιώνα, υπήρξαν 20 υφέσεις, ή μία κάθε πέντε χρόνια κατά μέσο όρο2. Με άλλα λόγια, αν προβλέψεις μία ύφεση μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια θα είσαι ακριβής κατά μέσο όρο περίπου το 80% των φορών. Είναι μόλις οριακά πιο άχρηστο από το να προβλέψει ο τοπικός μετεωρολόγος ότι οι θερμοκρασίες θα υποχωρήσουν αυτό το χειμώνα και θα αυξηθούν το επόμενο καλοκαίρι. Φυσικά, αυτή η πρόβλεψη είναι απόλυτα αληθής και καμίας απολύτως αξίας.

Γιατί οι οικονομολόγοι έχουν μία τάση να προεκτείνουν τις τρέχουσες σειρές δεδομένων αγνοώντας το ευρύτερο -και πιο σημαντικό- πλαίσιο σχετικά με τους οικονομικούς κύκλους; Ίσως επειδή δεν τους αρέσει να παραδέχονται ότι δεν έχουν καμία ιδέα για το πότε θα έρθει η επόμενη ύφεση. Σχεδόν χωρίς καμία εξαίρεση, οι οικονομολόγοι απέτυχαν να "προβλέψουν τις τρεις πιο πρόσφατες υφέσεις του 1990, του 2001 και του 2007 (ακόμη και αφού είχε αρχίσει)”. Μην περιμένετε να τα πάνε καλύτερα την επόμενη φορά.

Αντιθέτως, μπορεί να θέλετε να εξετάσετε άλλους τρόπους να σκέφτεστε για τις αλλαγές στον επιχειρηματικό κύκλο. Μου αρέσει ο τρόπος που το περιγράφει το Ινστιτούτο- ECRI: Οι οικονομολόγοι τείνουν να χρησιμοποιούν μοντέλα που "περιορίζουν μία σύνθετη οικονομία σε ένα άκαμπτο σύνολο κατά βάση οπισθοδρομικών σχέσεων”. Όπως σημειώνει το ECRI, η προέκταση από το πρόσφατο παρελθόν είναι μία σίγουρη συνταγή αποτυχίας για να εκπλαγεί κανείς στην επόμενη στροφή. Η προσέγγιση του ECRI είναι να χρησιμοποιηθούν οι πρόδρομοι οικονομικοί δείκτες για την παροχή κάποιας διορατικότητας αναφορικά με το πότε η οικονομία πρωτοεπιβραδύνει την επέκτασή της και μετά συρρικνώνεται.

Αντί απλώς να παίζουμε με τις στατιστικές πιθανότητες, μία άλλη πιο χρήσιμη προσέγγιση για την πρόβλεψη της ύφεσης είναι να εξετάσουμε διάφορα στοιχεία τα οποία από κοινού έχουν μία ισχυρή συσχέτιση με την έναρξη των προηγούμενων υφέσεων.

Ορισμένα μοντέλα πρόβλεψης τα έχουν πάει καλύτερα από άλλα. Οι ερευνητές στην Federal Reserve εξετάζουν "17 μηνιαίες μεταβλητές που έχουν επιλεχθεί για να περιγράψουν διαφορετικές πτυχές της οικονομίας”. Η Federal Reserve Bank του Κλιβελαντ, εξετάζει επίσης στατιστικά μοντέλα που υπολογίζουν τις πιθανότητες ύφεσης το προσεχές 12μηνο. Η Federal Reserve Bank της Νέας Υόρκης, έχει αναπτύξει το δικό της μοντέλο.

Όλοι διαπίστωσαν ότι, ενώ πολλά μοντέλα μπορούν να βελτιωθούν με μικροαλλαγές στους δείκτες ή στις μετρήσεις που παρακολουθούν, τα όρια των μοντέλων πρόβλεψης μειώνονται πολύ σε ορίζοντα 12 μηνών ή περισσότερο. Ο λόγος γι αυτό είναι ότι οι τυποποιημένες μετρήσεις που όλοι χρησιμοποιούν για να προβλέψουν τις υφέσεις – η καμπύλη αποδόσεων, τα εταιρικά κέρδη, τα πιστωτικά spreads και οι έρευνες καταναλωτικής εμπιστοσύνης – αλλάζουν τόσο πολύ από μήνα σε μήνα και από τρίμηνο σε τρίμηνο.

Ο τωρινός οικονομικός κύκλος των ΗΠΑ είναι μία μακρά και αργή ανάπτυξη από τη βαθιά ύφεση που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2007 και επιδεινώθηκε από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-2009. Η Wall Street Journal ανέφερε ότι η επέκταση "συνεχίζεται πλέον επί 88 μήνες, καθιστώντας την, την τέταρτη μεγαλύτερη περίοδο ανάπτυξης σύμφωνα με τα στοιχεία που εκτείνονται από το 1854”. Αλλά οι επεκτάσεις δεν γερνάνε έτσι απλά και πεθαίνουν, κάτι θεμελιώδες πρέπει να συμβεί για να σταματήσει την πρόοδο. Και θυμηθείτε, τα στοιχεία διαψεύδονται όλη την ώρα.

Επομένως, οι προβλέψεις για μια ύφεση που θα έρθει κατά τα επόμενα τέσσερα χρόνια είναι απλώς χαμένος χώρος σε εφημερίδες και ιστοσελίδες. Το μόνο πράγματα που όντως καταφέρνουν αυτές οι προβλέψεις είναι να μας υπενθυμίσουν ότι ναι, υπάρχει πάντα μία καταιγίδα κάπου μακριά στο μέλλον. Αλλά δεν μπορείς ποτέ να ξέρεις πότε θα ξεσπάσει.

1. Για εσάς που γεννηθήκατε μετά το 1970, αυτό είναι μία αναφορά στις ραδιοφωνικές (και αργότερα τηλεοπτικές) συνεντεύξεις του Art Linkletter σε παιδιά της εκπομπής του "Τα παιδιά λένε τα πιο απίθανα πράγματα”.

2. Τα 71 χρόνια μετά το τέλος το Β' Παγκόσμιου Πολέμου, έχουν υπάρξει 12 υφέσεις. Αυτό σημαίνει μία ύφεση κάθε 5,9 χρόνια."